آیا بهره افراد از سعادت متفاوت است؟

خواجه نصیرالدین طوسی در معنای «صبر» می‎گوید: صبر بازداشتن نفس از بی‏تابی دربرابر ناملایمات و مصایب است. صبر باطن را از اضطراب و زبان را از شکایت و اعضا و جوارح را از حرکات غیر مادی باز می‏دارد.

کد خبر: ۴۹۴۹

يکشنبه - ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ / 15 November 1391

عقیق: آنچه انسان را پیر می‏کند و کمر شکن است «استقامت» است. خداوند بر استقامت ورزیدن پیامبر(ص) تأکید داشته است.

صبر بر عبادات و طاعات و بلاها و مصایب و گناهان و معاصی، انسان را از افتادن در جاده انحراف و سرنگون شدن در چاه هلاکت و تسلیم شدن در برابر طاغوت‏ها و شیطان‏ها و از این که دینش را از دست بگذارد در مصونیت و حفاظت می‏برد. در توضیح «استقامت» به جا است بدانیم که در چند جای قرآن، به پیامبر(ص) امر به استقامت شده است، یکی در سوره هود که از آن حضرت نقل است که فرمود شَبَّتنی سورة هود لمکان هذه الآیه: فاستعم کما امرت و من تاب معک؛ سوره هود مرا پیر کرد، به سبب وجود این آیه: پس استقامت بورز تو و هر که با تو توبه کرده است همانگونه که فرمان داده شده‏ای (سوره مریم آیه 18).

امام خمینی (ره) در سخنان خود، زیاد بر این حدیث تأکید می‏کردند. به واقع، آنچه انسان را پیر می‏کند و کمر شکن است «استقامت» است. به همین منظور، خداوند در آیه دیگری به استقامت ورزندگان بشارت می‎دهد: آنان که گفتند پروردگار ما الله است، سپس استقامت ورزیدند، فرشتگان بر آنان فرود آیند که نترسید و غمگین نباشید و بشارت ما بر شما به بهشتی که وعده داده شده‏اید.

بنابراین، صرف ایمان به خداوند پذیرش دین و مذهب اهل بیت(ع) کافی نیست، بلکه باید در این راه پایداری کنیم و استقامت به خرج دهیم. باید مراقب باشیم تا لحظه‏ای منحرف نشویم. اگر کسی این گونه باشد، خداوند از هیچ خیری در حق او فروگذار نمی‏کند. چنین کسی مستجاب الدعوه است؛ هر چه از خدا بخواهد به او اعطا می‎کند و او نیز جز آنچه مرضّی خداست انجام نمی‏دهد؛ ملائکه هم با او مصافحه می‎کنند و دست می‏دهند البته کسانی که به درجات بالاتر و کامل‏تری رسیده باشند ملائک را می‏بینند و مصافحه آنها را درک می‏کنند.

امام صادق (ع) می‏فرماید: آزاد، در همه حالات آزاد است؛ اگر حادثه‏ای به او برسد استقامت و شکیبایی می‏ورزد، و اگر مصایب شکننده براو هجوم کنند او را نمی‏شکنند و اگر اسیر شود یا شکست بخورد یا آسانی‎اش به سختی تغییر یابد زیانی نمی‏بیند؛ چنان که یوسف صدیق امین به بردگی رفتن و شکست به او ضربه نزد، و خدا جباری را که بر او ستم ورزید، پس از آن که ارباب بود برده یوسف نمود، پس او را به رسالت و پیامبری فرستاد و به وسیله او بر امتی رحم کرد. آری، صبر این چنین است، خیر و خوشی و خوبی به دنبال آن است؛ پس صبر کنید و وجودتان را به صبر وادارید تا به پاداش و اجر و ثمرات صبر برسید.

حضرت باقر(ع) فرمود: بهشت پیچیده به ناگواری‏ها و صبر است، پس کسی که در دنیا بر ناگواری‏ها صبر کند وارد بهشت می‏شود و دوزخ پیچیده به لذت‏ها و خواسته‏های نامعقول است؛ پس کسی که لذت‏ها و خواسته‏های نامعقول را به نفس خود دهد وارد آتش می‏شود.

تفاوت بهره افراد از «سعادت»

اما مسلمانان فرقه‏های گوناگونی دارند، همیشه هم کسانی بوده‏اند که می‏خواسته‏اند راه صحیح را بشناسند، تحقیق هم کرده‏اند، ولی موفق نشده‏اند، به خصوص در دوران ائمه اطهار(ع) کسانی بودند که در گوشه و کنار زندگی می‏کردند؛ می‏خواستند اسلام را دقیقاً بشناسند، ولی شرایط اجتماعی آن دوران و حکومت‏های جابرانه مانع از این کار بود. این دسته افراد به اندازه‏ای که شناخت پیدا کرده‏اند، مسئولیت دارند و باید به همان مقدار عمل کنند. طبعاً استحقاق همه گونه عنایتی را هم ندارند، چون تمام راه را نپیموده‏اند، در چیزهایی که نشناخته‏اند کمالاتی وجود داشته که آنها به دلیل عمل نکردن، به آنها دست نیافته‏اند، هر چند تقصیری در زمینه شناخت نداشته‏اند.

خداوند هم در همین حد پاداش آنها را خواهد داد: آنها در شناخت « تقصیر» نداشته‏اند بلکه قصور داشته‏اند، (سوره کهف آیه 30) ولی به آنچه فهمیده‏اند عمل کرده‏اند. خداوند هم به همان اندازه پاداششان می‏دهد. اما کسانی که مقصد را شناخته‏اند و با تلاش و کوشش خود نیز در مسیر صحیح گام نهاده‏اند و برای طی طریق، مشمول توفیق الهی شده اند. یعنی شیعه اهل بیت(ع) هستند دیگر هیچ مشکلی ندارند، مگر در زمینه عمل، و باید در عمل بکوشند، چون هدف و راه را درست شناخته‏اند. البته اینها هم از لحاظ معرفت، مراتبی دارند. چنین نیست که هر کس شیعه شده، تمام دستورات اهل بیت(ع) را در همه ابعادش بشناسد، مراتب علم و معرفت افراد با یکدیگر فرق می‏کند.

ممکن است برخی به شناخت کامل تمام جزئیات نرسیده باشند و بالتبع از درک آثار آن نیز محروم خواهند شد، هر کس به شناخت کامل‎تر رسیده باشد از آثار بیشتری هم برخوردار خواهد شد.

کسانی که مقصد را درست تشخیص داده‏اند راه را هم درست رفته‏اند و تمام توانشان را نیز برای رسیدن به آن به کار گرفته‏اند همان کسانی که در دنیا و آخرت، غرق در نعمت‏های خدا خواهند شد.

منبع: خبرگزاری مهر

211007