شرائط سالک از نوشته های شیخ محمد بهاری

اگر سرّی از اسرار برایش هویدا شد، آن را کتمان نماید و راز نگه دار باشد نه فاش کنندة اسرار.

کد خبر: ۴۴۴۰۳

سه‌شنبه - ۰۹ دی ۱۳۹۳ / 09 October 1393

عقیق:آنچه در پیش رو دارید، مضمون یکی از نوشته های عالِم عارف مرحوم آیت الله شیخ محمد بهاری همدانی است که از سرآمدان شاگردان عارف سترگ، مرحوم ملاحسینقلی همدانی بوده است.
مرحوم بهاری همدانی، در این نوشتار به برخی از اوصاف و شرایط سالک می پردازد.

اوّل
آن که از صحّت مزاج برخوردار باشد و اگر مشکل و علّتی در مزاج او پیدا شد، به درمان آن اقدام کند؛ زیرا اگر «سودا» بر او غلبه کند، چه بسا حرکات ناشی از آن را شور عشق پندارد و بدان مغرور شود.
و اگر «صفرا و حرارت» بر مزاج غالب شود، خشکی مغز و گرفتگی قلب و بدخُلقی بسیار در او ایجاد می شود. و اگر «بلغم» زیاد شود، از دقّت و ظرافت فهم او کاسته می شود.

دوم
أَن یَکونَ مُتَأدِّباً بآدابِ الشّرعِ و مُتَألِّماً لِلمَعاصی و تارِکاً لَها وَ اَن یَکونَ عَفیفاً صَدوقاً مُعرَضاً عَنِ الفِسقِ و الفُجُورِ وَ الغَدرِ وَالخِیانَةِ وَ المَکرِ وَ الحِیلَةِ ؛
به تمام آداب شرع مقدّس پایبند و موَّدب باشد و گناهان، دل او را به درد آورد و از آن ها دوری کند. پاکدامن و راستگو باشد و از فسق و فجور و نیرنگ و خیانت و مکر، روی گردان باشد.

سوم
عالم به فقه و پایبند بدان باشد. هیچ رکنی از ارکان شریعت مقدسه نباید بر زمین بماند و نباید ظواهر شریعت مطهَّر تأویل شود (و بر طبق هواهای نفسانی و تسویلات شیطانی تفسیر شود) تارک الصلاة بلکه تارک نوافل را دم از عرفان زدن، غلط اندر غلط است.

چهارم
وَ اَن یَکونَ فارِغُ البالِ مِن اَمرِ المعاشِ اِمّا بِالَّتمَوُّلِ اَو بِالقَناعَةِ وَ التَّوَکُّل ؛
از جهت امر معارش آسوده خاطر باشد یا به واسطة دارایی و تموّل یا قناعت و توکّل. کسی که فکر نان و آب، حواس او را متفرّق ساخته « لایَنبَغی اَن یَدخُلَ مِن بابِ المَعارِف فَضلاً مِن اَن یَجعَلَها آلَةً لِتَحصیلِ مَعاشِهِ» شایسته نیست از باب معارف وارد شود، تا چه رسد به این که معارف را وسیله تحصیل و معاش خویش گرداند.

پنجم
«أن یکون معظِّما للعلم و العلماء» یعنی که علم و علما را تعظیم کند و حاملان شریعت نبوی و دانایان به احکام و طریقت مرتضوی پیش او معظَّم و مکرَّم باشند.

ششم
وَ اَن یَکُونَ مُعَظِّماً لِلعِلمِ وَ العُلَماءِ ؛ همواره محزون باشد و شادمانی در چهره اش نمایان و حزن و اندوه در دلش پنهان باشد.

هفتم
وَ اَن یَکونَ کَتوماً لِلاسرارِ اِن حَصَلَت لَهُ؛ اگر سرّی از اسرار برایش هویدا شد، آن را کتمان نماید و راز نگه دار باشد نه فاش کنندة اسرار.

منبع:حوزه
211008